Aktualności w sprawie ochrony przeciwpowodziowej na Bieżanowie

Protokół ze spotkania Zespołu zadaniowego ds. problemów powodziowych mieszkańców rejonu Bieżanowa w dniu 27.08.2026 r.

Pan Prezydent Stanisław Kracik – Przewodniczący Zespołu, otworzył spotkanie, przywitał obecnych i poinformował, iż porządek spotkania obejmował będzie omówienie działań, które się udało zrealizować od ostatniego spotkania i planowane działania dotyczące cieków wodnych oraz infrastruktury wodnej na terenie Bieżanowa i Prokocimia.

Zagadnienia poruszane w czasie spotkania:

Pan Krzysztof Gaudyn – Zastępca Dyrektora Zarządu Zlewni w Krakowie przedstawił działania realizowane oraz planowane do realizacji przez Wody Polskie:

• w 2026 roku wykonywane są prace utrzymaniowe na Serafie;
• wykonany został I etap koszenia Drwinki począwszy od przepustu przy ul. Udzieli, które będzie kontynuowane na dalszych odcinkach cieku;
• prowadzone jest postępowanie na opracowanie dokumentacji dot. upustu dennego Zbiornika Bieżanów. W bieżącym roku planowane jest opracowanie karty inwestycji przedsięwzięcia (KIP), w 2027 roku przeprowadzenie postępowania oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, w 2028 roku przeprowadzenie postępowania wodnoprawnego, a wykonanie przebudowy przepustu dennego rozpocznie się w 2030 roku;
• Wody Polskie są na etapie zmiany dotychczasowej formy współpracy z wykonawcami prac związanych z koszeniem wałów na umowy wieloletnie (3-letnie), co pozwoli usprawnić organizację i realizację prac oraz zapewnić większą ciągłość utrzymania wałów. Rozwiązanie to powinno również umożliwić sprawniejsze planowanie prac
  z wyprzedzeniem i ich wykonywanie w odpowiednich terminach, w szczególności
  w okresach największego przyrostu roślinności.

Pan Dyrektor podkreślił, że rozłożenie w czasie realizacji inwestycji, w tym czasochłonnego etapu prac przygotowawczych, wynika z długotrwałych procedur formalnych związanych
z uzyskiwaniem decyzji wodnoprawnych, a także z obowiązujących ograniczeń formalnych,
w tym np. możliwości wykonania do 1 km prac utrzymaniowych na ciekach bez konieczności przeprowadzania czasochłonnego postępowania środowiskowego. Na harmonogram realizacji inwestycji oraz prac utrzymaniowych wpływają również ograniczenia wynikające z cyklu roku budżetowego. 

Pani Małgorzata Starnowska – Zastępca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej
i Infrastruktury Urzędu Miasta Krakowa, mając na uwadze zakończenie prac i rekomendacje wynikające z  dokument opracowanego przez ZIW pn. „Opracowanie wariantowej koncepcji ochrony przeciwpowodziowej w zlewni Drwina Długa z uwzględnieniem odwodnienia terenu”, która to koncepcja została przekazana również do PKP PLK S.A., poprosiła przedstawiciela Spółki o komentarz.

Pan Józef Olech – Zastępca Dyrektora ds. Technicznych PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. zadeklarował wsparcie techniczne ze strony Spółki w zakresie rozwiązania problemu dotyczącego eliminacji przewężeń w obrębie przepustu kolejowego przy ul. Udzieli. Podejmowane działania mają na celu usprawnienie przepływu wody przez przepust. Jednocześnie Pan Józef Olech poinformował, że prowadzone są rozmowy z przedstawicielami ZIW oraz planowane kolejne spotkania robocze w celu omówienia przedstawionego przez tę jednostkę zarysu technicznego przebudowy przepustu i oszacowania kosztów planowanych prac.

Pan Stanisław Kracik podkreślił, że z opracowanej przez ZIW koncepcji wynika, iż drugim, po przepuście kolejowym, istotnym problemem jest ograniczony i stagnujący przepływ w odbiorniku wód opadowych, jakim dla tej części miasta jest Drwina Długa. W Drwinie Długiej dochodzi do gromadzenia się namułów, które ograniczają przepustowość cieku i utrudniają sprawny odpływ wód. Pan Prezydent zaznaczył, że prowadzenie prac utrzymaniowych polegających na usuwaniu nadmiernej roślinności oraz namułów jest obecnie problematyczne. Jak pokazują doświadczenia z prac utrzymaniowych przeprowadzonych na cieku w 2025 r., efekty tych działań są krótkotrwałe i nie rozwiązują problemu w sposób trwały. Jako możliwe rozwiązanie byłaby zmiana sposobu funkcjonowania Drwiny Długiej oraz odpowiednie umocnienie dna i skarp. Takie rozwiązanie umożliwiłoby sprawniejsze prowadzenie prac utrzymaniowych, w szczególności regularne usuwanie gromadzących się namułów i roślinności. W konsekwencji mogłoby to przyczynić się do poprawy przepływu wód oraz usprawnienia ich odpływu z tego obszaru.

Pan Piotr Zymon – Zastępca Dyrektora Zarządu Infrastruktury Wodnej w Krakowie (ZIW) wskazał, że trudna sytuacja w obrębie Drwiny Długiej została potwierdzona przeprowadzonymi przez jednostkę badaniami batymetrycznymi. Badania wykonano na odcinku o długości około 1 km i wykazały one znaczne zamulenie koryta cieku. Przy średniej głębokości cieku wynoszącej około 2,5 m warstwa zalegających namułów osiąga od 1 do 1,5 m. Oznacza to, że w niektórych miejscach namuły zajmują znaczną część przekroju koryta, ograniczając jego przepustowość i utrudniając swobodny przepływ wód. Pan Dyrektor podkreślił, że działania mające na celu poprawę przepływu wód nie mogą ograniczać się wyłącznie do prac w obrębie przepustu kolejowego przy ul. Udzieli. Równolegle z działaniami dotyczącymi przepustu konieczne jest podjęcie prac w obrębie Drwiny Długiej, obejmujących w szczególności odmulenie koryta cieku, usunięcie przeszkód zalegających w jego obrębie oraz odpowiednie wyprofilowanie dna w celu zapewnienia właściwego spadku podłużnego. Jednocześnie podkreślił, że tylko kompleksowe, a nie odcinkowe, przeprowadzenie powyższych działań jest istotne dla poprawy warunków przepływu wód w Drwinie Długiej oraz zapewnienia skutecznego odpływu wód z całego obszaru zlewni. Takiego efektu nie zapewnią wyłącznie działania retencyjne zaplanowane w zlewni, obejmujące m.in. budowę zbiorników retencyjnych w rejonie m.in. ul. Korepty czy Udzieli, oraz otwarcie kanału w rejonie ul. Kosiarzy, ponieważ ich oddziaływanie będzie miało przede wszystkim charakter lokalny.

Jednocześnie Pan Dyrektor zwrócił się do przedstawicieli Wód Polskich, aby w zakresie zadania dotyczącego przebudowy upustu dennego ze zbiornika Bieżanów ująć również działania mające na celu rozwiązanie problemu wysokiego poziomu wód w rejonie ul. Rakuś, np. przez wykonanie odpowiedniej bariery wodnej.

Pan  Zbigniew Czarnota – Przedstawiciel Rady Dzielnicy XII wyraził zaniepokojenie w związku z przewidywanym długim okresem realizacji zaproponowanych działań. Podkreślił, że mieszkańcy oczekują podjęcia możliwie szybkich i jednocześnie skutecznych działań, które pozwolą na ograniczenie występujących problemów związanych z przepływem i odpływem wód. Wskazał, że działania te powinny obejmować w szczególności bieżące prace utrzymaniowe, takie jak bagrowanie i odmulanie cieków, usuwanie zalegających namułów i przeszkód ograniczających przepływ wody, wycinki drzew, a także regularne czyszczenie krat i innych elementów infrastruktury odwodnieniowej. Ponadto zwrócił uwagę na konieczność rozwiązania problemu cofania się wody poprzez kanał burzowy w rejonie ul. Podmiłów (co potwierdziła również przedstawicielka mieszkańców – Pani Ewa Frydel). W ocenie Pana Czarnoty działania doraźne powinny być prowadzone równolegle z pracami przygotowawczymi i projektowymi dotyczącymi rozwiązań docelowych, tak aby do czasu ich realizacji możliwie skutecznie ograniczać ryzyko występowania podtopień i zalewania nieruchomości.

Przedstawiciele mieszkańców (Pani Anna Szaflarska, Pani Anna Mucha, Pan Zbigniew Gawlik) zwrócili uwagę na mało efektywne czyszczenie kraty na przepuście kolejowym przy ul. Udzieli, problemy z koordynacją prac oraz długi czas oczekiwania na przyjazd służb PKP odpowiedzialnych za jej czyszczenie. Zwrócili oni również uwagę na nieprawidłową konstrukcję łapacza (przedkraty) oraz konieczność jego przebudowy w sposób umożliwiający sprawniejsze i bezpieczniejsze prowadzenie prac związanych z usuwaniem nagromadzonych zanieczyszczeń. Mieszkańcy wskazali, że obecna konstrukcja łapacza znacznie utrudnia jego czyszczenie, a dodatkowo brak odpowiedniego dostępu (miejsca na urobek) oraz właściwego wyposażenia ekip wykonujących prace powoduje, że usuwanie zalegających zanieczyszczeń z kraty jest czasochłonne i mało skuteczne, zaś mechanizm, który miał ją czyścić nie działa od miesięcy. Mieszkańcy podkreślili również potrzebę zapewnienia ekipom odpowiedzialnym za czyszczenie krat odpowiedniego sprzętu, umożliwiającego szybkie i skuteczne usuwanie gałęzi, konarów, liści oraz innych zanieczyszczeń. Zwrócono ponadto uwagę na problem zanieczyszczeń spływających z terenu Parku Aleksandry do cieku Drwinka. W szczególności wskazano na zalegające w parku gałęzie, konary i inne odpady roślinne, które podczas intensywnych opadów deszczu są spłukiwane lub przemieszczane do koryta cieku, a następnie zatrzymują się na łapaczu. Nagromadzenie tych zanieczyszczeń ogranicza przepływ wody i może prowadzić do gwałtownego podnoszenia się jej poziomu w cieku, zwiększając ryzyko podtopienia i zalania pobliskich nieruchomości. 

Mieszkańcy podkreślili, że konieczne jest nie tylko usprawnienie samego procesu czyszczenia kraty i łapacza, ale również podjęcie działań mających na celu ograniczenie ilości zanieczyszczeń przedostających się do cieku z terenu Parku Aleksandry. Wskazano na potrzebę regularnego usuwania gałęzi, konarów i innych zanieczyszczeń roślinnych z terenu parku oraz lepszej koordynacji działań pomiędzy podmiotami odpowiedzialnymi za utrzymanie parku, cieku oraz infrastruktury kolejowej.

Pan Józef Olech podkreślił, że PKP nie ma dedykowanej ekipy zajmującej się wyłącznie czyszczeniem krat przy ul. Udzieli oraz łapaczy. Służby, w zależności od rodzaju i skali zgłoszenia, w pierwszej kolejności muszą realizować swoje zadania statutowe, tj. zapewniać ciągłość ruchu kolejowego na podległych im liniach.

Niemniej jednak uwzględnione zostaną sugestie mieszkańców dotyczące doposażenia służb w bosaki, co ułatwi odblokowywanie krat oraz wyciąganie zanieczyszczeń. Dyrektor wyjaśnił również, że zastosowany na przepuście mechanizm do czyszczenia kraty był rozwiązaniem prototypowym, które nie do końca sprawdziło się w praktyce.

Pan Piotr Zymon  odpowiadając na problem zgłoszony przez mieszkańców a dotyczący cofania się wody z kanału burzowego w rejonie ul. Podmiłów przy podnoszącym się poziomie wody w Drwince zadeklarował, że ZIW przeanalizuje sytuację i sprawdzi możliwe rozwiązania. Jeżeli analiza potwierdzi, że montaż klapy zwrotnej pozwoli wyeliminować problem cofania się wody, to do końca września zostanie ona zamontowana.

Pan Antoni Fryczek – Sekretarz Miasta przypomniał, że montaż łapaczy na Drwince oraz rowie przy ul. Laskowej PKP wykonało na prośbę mieszkańców, żeby odciążyć kratę główną na przepuście, ponieważ gromadzenie się zanieczyszczeń na kracie powodowało spiętrzanie wody i zwiększało ryzyko jej wystąpienia poza koryto. Do sprawdzenia pozostaje kwestia, czy i w jakim zakresie jednostki OSP Bieżanów oraz OSP Przewóz mogłyby zostać zaangażowane w reagowanie i pomoc mieszkańcom w usuwaniu zatorów na łapaczach oraz kracie przy przepuście kolejowym. Działania te należy jednak traktować jako uzupełniające względem działań służb PKP PLK.

Pan Józef Olech wyjaśnił, iż w przypadku konieczności przebudowy kraty na przepuście lub zmiany konstrukcji łapaczy, PKP PLK deklaruje gotowość do realizacji niezbędnych działań w zakresie leżącym po stronie Spółki.

Pan Jaromir Jamróz – Przedstawiciel mieszkańców wyjaśnił, że formalności, procedury oraz związane z nimi uzgodnienia nie są proste, a ich przeprowadzenie jest w związku z tym czasochłonne. Podkreślił, że działania realizowane przez Miasto znajdują poparcie Stowarzyszenia „Stop Powodzi”, które jednocześnie w dalszym ciągu deklaruje swoje zaangażowanie, w szczególności w kontaktach z mieszkańcami. Jednocześnie Pan Jamróz poruszył dwa zagadnienia. Pierwszym była kwestia możliwości przeznaczenia terenu pod zbiornik retencyjny przy ul. Korepty, w szczególności w kontekście zapisów dotyczących zagospodarowania przestrzennego tego rejonu. Drugim zagadnieniem była kwestia tego, czy wykonawcy koncepcji ochrony przeciwpowodziowej w zlewni Drwiny Długiej uwzględnili w swoich analizach dalszą zabudowę zlewni, wynikającą m.in. z procedowanych Zintegrowanych Planów Inwestycyjnych (ZPI).

Pan Prezydent Stanisław Kracik – wyjaśnił, że należy mieć na uwadze fakt, że teren miasta ulega sukcesywnemu uszczelnieniu, a tym samym zwiększać się będzie ilość wód spływających do cieków. Wskazał jednak, że wzrost ten nie będzie miał charakteru lawinowego, m.in. z uwagi na warunki odpływu wód opadowych określane przez ZIW dla nowych inwestycji. Ponownie podkreślił, że zapewnienie odpływu zwiększonej ilości wód opadowych bez powodowania podtopień i zalewania terenu będzie możliwe po udrożnieniu Drwiny Długiej, likwidacji progów występujących w jej korycie oraz usprawnieniu usuwania gromadzących się w niej namułów. 

Uzupełniając wypowiedź Pana Prezydenta Pan Piotr Zymon zaznaczył, iż w opracowanej koncepcji uwzględniono zmiany w zagospodarowaniu przestrzennym zlewni Drwiny Długiej oraz warunek, zgodnie z którym odpływ wód opadowych z inwestycji ma wynosić do 10%. Ponadto, zgodnie z obowiązującym zarządzeniem, inwestorzy są zobowiązani do partycypacji w kosztach odtworzenia infrastruktury.

W odniesieniu do zbiornika przy ul. Korepty ZIW  podtrzymał swoje stanowisko dotyczące planu budowy ww. zbiornika oraz poinformował, iż  Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, wyraziła negatywną opinię dotyczącą umieszczenia w planie zagospodarowania przestrzennego w tym obszarze zbiornika. ZIW z opinią tą się nie zgodził co wyrażone zostało w piśmie do Wydziału Planowania Przestrzennego UMK.

Pan Stanisław Kumon – Przedstawiciel mieszkańców poruszył temat braku docelowego rozwiązania problemu zalewania piwnic nieruchomości zlokalizowanych przy ul. Rakuś. 

W odpowiedzi Pan Piotr Zymon przekazał mieszkańcowi ustalenia ze spotkania jakie odbyło się w dniu 02.05.2006 i w którym uczestniczyli przedstawiciele Wód Polskich -RZGW w Krakowie, ZIW oraz Urzędu Miasta Krakowa. Z dokumentu podpisanego przez ww. strony wynika, że w odniesieniu do odwodnienia ul. Rakuś – RZGW ponownie rozważy możliwość odprowadzania wód opadowych z rowu do Serafy z wykorzystaniem małej przepompowni. Zadanie to będzie wspólnie koordynowane przez RZGW i ZIW. ZIW zobowiązało się podać szacunkowe ilości wody odprowadzanej z rowu do rzeki. Potwierdzono, że budowa zbiornika Bieżanów wpłynęła na zaburzenie stosunków wodnych w tym obszarze. Do rozważenia bariera wodna lub ujęcie wód gruntowych w formie studni lub drenaż wód i odprowadzenie do Serafy.

Podsumowanie i ustalenia:

1. PGW WP, Nadzór Wodny w Krakowie będzie kontynuował wykaszanie dalszych odcinków w obrębie Drwinki.
2. PGW WP, kontynuuje prace związane z realizacją zadania inwestycyjnego dotyczącego przebudowy upustu dennego Zbiornika Bieżanów.
3. Gmina Miejska Kraków podpisze z PGW Wody Polskie list intencyjny dotyczący wieloletniej współpracy, ze szczególnym uwzględnieniem priorytetyzacji potrzeb inwestycyjnych, przygotowania niezbędnej dokumentacji oraz koordynacji dalszych działań w zlewni Drwiny Długiej.
4. ZIW, we współpracy ze służbami technicznymi PKP PLK S.A., wypracuje rozwiązania w zakresie udrożnienia przepustu kolejowego przy ul. Udzieli.
5. PKP PLK S.A. rozważy możliwość przebudowy kraty/łapacza pod kątem poprawy jego funkcjonalności – czyszczenia.
6. ZIW przeanalizuje sytuację dotyczącą cofki przez kanał burzowy w rejonie ul. Podmiłów. Jeżeli analiza potwierdzi, że montaż klapy zwrotnej pozwoli wyeliminować problem cofania się wody, zostanie ona zamontowana do końca września.
7. Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego UMK rozezna możliwość zaangażowania jednostek OSP Bieżanów oraz OSP Przewóz w reagowanie na sytuacje awaryjne i pomoc mieszkańcom w usuwaniu zatorów na łapaczach oraz kracie przy przepuście kolejowym.

Opracowano w Wydziale Gospodarki Komunalnej i Infrastruktury UMK.